Het nut van een anonieme meldlijn is duidelijk; meer signalen zullen worden opgepakt. Hoe een meldlijn moet worden ingericht als onderdeel van het integriteitsbeleid is echter (nog) niet vanzelfsprekend.
Het gevolg van de Amerikaanse voorsprong op het gebied van meldlijnen, is dat praktijkkennis en ervaring van oorsprong hoofdzakelijk vanuit de VS kwamen. Ook de providers van de meldlijnen – de callcenters – bevinden zich met name in de VS. Die zijn aldus op Amerikaanse principes en omstandigheden toegesneden. Toen de meldlijnen geïncorporeerd werden in de dagelijkse praktijk bij beursgenoteerde ondernemingen was dit dan ook niets nieuws voor de Amerikaanse werknemers. Voor hen was het gebruik van meldlijnen al een bekend fenomeen. Dit gold allerminst voor de werknemers in continentaal Europa en andere betrokken partijen. Tot op de dag van vandaag blijft de meldlijn voor hen een onbekend (en onbemind) instrument. De aanzienlijke verschillen in aantallen meldingen tussen de VS en continentaal Europa tonen dit aan.
Redelijkerwijs kunnen we er van uitgaan dat het veel minder melden in Europa niet wordt veroorzaakt doordat er in Europa minder te melden valt. Europese medewerkers vormen net als Amerikaanse medewerkers een afspiegeling van de maatschappij en er vinden ook in Europa dingen plaats die niet door de beugel kunnen. Daarom doet het lage aantal meldingen vermoeden dat veel signalen verborgen blijven.
De Amerikaanse aanpak kopiëren naar continentaal Europa, en maar wachten tot het aanslaat, is echter niet de oplossing. Wij menen dat je daarmee de interne meldlijn in Europa niet naar een hoger plan zult tillen. Daarvoor zijn de culturele verschillen te groot. De kern van de Angelsaksische benadering van het klokkenluiden is de nadruk op het (alleen) beschermen van de klokkenluider, op het zoveel mogelijk melden via de meldlijn – daarom heten de Amerikaanse meldlijnen ook ‘hotlines’ – en de nadruk op de juridische aspecten bij het implementeren van de klokkenluiderprocedure. Bescherming van de privacy en het voorkomen van een klikcultuur zijn geen echte issues in Angelsaksische landen. Ondanks dit gegeven heeft deze eenzijdige aanpak wel degelijk het Europese continent bereikt. Hetgeen dan ook tot tumult en discussie heeft geleid. De argumenten tegen de invoering van meldlijnen zijn diepgeworteld en zitten vol emotie; er worden vergelijkingen getrokken met verraders en verklikkers tijdens WOII, de Franse Revolutie, de Spaanse burgeroorlog en voormalige autoritaire regimes waar mensen beloond werden wanneer zij anderen verklikten aan bezetter of regime. Deze weerstand manifesteert zich vooral bij het toepassen van privacywetgeving en bij het medezeggenschapsrecht. Er is daarom behoefte aan een Europese benadering bij het inrichten van meldlijnen, waar rekening gehouden wordt met privacyaspecten, waar de inspraak van werknemers goed geregeld is, waar de beschuldigde ook rechten heeft en waar vooral ook rekening gehouden wordt met de culturele en historische.